Pismo Generalnom sekretaru Ujedinjenih nacija

Ujedinjene nacije
Nj.E.Generalni sekretar
Gospodin Ban Ki-moon

Vaša Ekselencijo,

Obradamo Vam se povodom događaja koji su u značajnoj meri doprineli slabljenju kredibiliteta Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ). Poslednji u nizu tih događaja je pismo sudije MKSJ Frederika Harhoffa, objavljeno 13. juna u danskom magazinu BT. Sudija Harhoff u pismu iznosi svoja saznanja i sumnje u vezi sa nedozvoljenim uticajem sudije i predsednika MKSJ-a Theodora Merona na druge sudije tokom procesa odlučivanja u tri predmeta pred MKSJ: predmetu Gotovina i dr, predmetu Perišić i predmetu Stanišić i Simatović.

Navodi sudije Harhoffa su u javnosti bivše Jugoslavije, a posebno u ratom pogođenim zajednicama, primljeni kao svedočanstvo o izigravanju pravde pred najvažnijim sudom UN-a. Tome doprinosi i činjenica da se objavljivanje ovog pisma podudara sa negativnim trendom gubitka poverenja u MKSJ i u njegov doprinos uspostavljanju pravde za počinjene zločine u bivšoj Jugoslaviji. Sve to je usledilo nakon presuda u pomenutim predmetima. Utisak je i da sumnje koje su se pojavile u javnosti u vezi sa neregularnošdu procesa donošenja presuda u pomenutim predmetima, urušavaju ionako skromna dostignuda u uspostavljanju tranzicione pravde u regionu bivše Jugoslavije. »

Izmjene i dopune Zakona o zabrani diskriminacije korak naprijed

Centar za građansko obrazovanje (CGO) cijeni da su izmjene i dopune Zakona o zabrani diskriminacije, nakon tri godine sprovođenja istoga, uslijedile u pravo vrijeme i da su se tako solidnim tekstom pokušale u značajnoj mjeri ispoštovati preporuke Evropske komisije.

Naime, predloženim izmjenama je mnogo bolje definisan najvažniji institut specifičnih kaznenih odredbi, dok su mehanizmi zaštite odnosno zaštitne mjere jedna efektna novina. Uvedena obaveza da se vodi posebna evidencija o slučajevima diskriminacije predstavlja upravo mogućnost da Zaštitnik ljudskih prava i sloboda uvijek ima svoju ažuriranu knjigu slučajeva i objektivnu sliku o praksi diskriminacije. Jako je važno da se podzakonski akt koji će bliže urediti sadržaj i način vođenja evidencije o svim oblicima prijavljene diskriminacije, bude donešen u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovih izmjena i dopuna. »

Skupština Crne Gore da bude primjer u transparentnosti ostalim organima vlasti

Centar za građansko obrazovanje (CGO) pozdravlja odluku Skupštine Crne Gore da na redizajniranom sajtu objavi ugovore o javnim nabavkama. Podaci, koji do sada nijesu bili dostupni su od velikog značaja za transparentnost trošenja budžetskih sredstava, što u periodu duboke socioekonomske krize utiče i na njihovo planiranje.

U izvještaju CGO-a „Skupština Crne Gore: javne nabavke i ugovorene usluge“ od jula 2012. godine, a koji se odnosi na troškove tokom 2011. godine, jedna od ključnih preporuka organizacije bila je, da se podaci o svim sredstvima koja su potrebna za rad najvišeg organa zakonodavne vlasti, kao i o svim privilegijama i koristima koje poslanici dobijaju ulaskom u Parlament – budu javno dostupni, kako bi građani i građanke imali potpunu sliku o uslovima u kojima oni rade. CGO pozdravlja odluku skupštinske administracije da ovu preporuku primijeni. »

Nepravde za žrtve

Centar za građansko obrazovanje (CGO) smatra da je današnja odluka Apelacionog suda kojom je potvrđena prvostepena oslobađajuća presuda optuženima za deportaciju bosansko-hercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore 1992. samo krajnji rezultatat jednog farsičnog postupka u kojem je izostao odgovor na potrebu utvrđivanja svih činjenica koje je trebalo da doprinesu potpunom rasvjetljavanju ovog slučaja i utvrđivanju individualne odgovornosti.

Apelacioni sud je samo potvrdio ono što se godinama dešava u Crnoj Gori kada je u pitanju procesuiranje slučajeva ratnih zločina. Iako imamo žrtve i zločine, utvrđivanje odgovornosti i izvođenje pred lice pravde počinilaca i nalogodavaca uporno izostaje. Poražavajuće je za Crnu Goru i njene pravosudne organe da 21 godinu otkada je počinjen zločin, 8 godina od otvaranja ovog slučaja, i skoro 5 godina od podizanja optužnice svjedočimo njegovom zatvaranju bez utvrđene krivične odgovornosti, uz potvrdu odluke prvostepenog krivičnog suda da ovaj slučaj uopšte nije ratni zločin za koji okrivljeni ili drugi mogu da odgovaraju. »

Protiv projektovanog zaborava zločina deportacije izbjeglica iz Crne Gore

Ovog maja obilježavamo 21 godinu od ratnog zločina koji je izvršen nad bosanskim izbjeglicama u Crnoj Gori 1992. godine. Najmanje 66 izbjeglih civila Bošnjaka-Muslimana je tada nezakonito uhapšeno u Crnoj Gori i predato njima neprijateljskoj vojsci bosanskih Srba u BiH u svojstvu talaca. Samo 12 deportovanih osoba je uspjelo da preživi mučenje u koncentracionim logorima. Posmrtni ostaci većine stradalih još nijesu pronađeni.

Ovaj ratni zločin još uvijek nije kažnjen u skladu s međunarodnim i domaćim pravom, već se pred svima nama umjesto ostvarivanja pravde ostvaruje “projektovani zaborav” od strane vlasti. Prvostepeni krivični sud je i po drugi put presudio da taj slučaj uopšte nije ratni zločin za koji okrivljeni ili i drugi mogu da odgovaraju. Nalogodavci i oni koji su zločin mogli da spriječe nikada nijesu procesuirani, iako je tadašnji predsjednik države Momir Bulatović na sudu priznao da je slučaj bio ”državna greška”. »