Borba protiv korupcije mora da se vodi i od strane lokalnih samouprava

Centar za građansko obrazovanje (CGO) smatra da su dosadašnji napori lokalnih samouprava u borbi protiv korupcije nedovoljni i da je to jasan pokazatelj izostanka adekvatne političke volje za obračun sa ovim problemom. A upravo je lokalni nivo ishodište brojnih i dugoročno razarajućih oblika korupcije, što zahtijeva i veći nivo posvećenosti samih lokalnih samouprava.

CGO je kroz projektna iskustva imao prilike da analizira lokalne akcione planove za borbu protiv korupcije (LAP) za period 2009.-2012. i 2013.-2014. i da uoči probleme u izradi, implementaciji i izvještavanju LAP-ova. U većini slučajeva (a važi za oba gore navedena perioda), LAP-ovi su doslovno pratili Model usklađenog akcionog plana za borbu protiv korupcije u lokalnoj samoupravi i time zakazali da na osnovu prethodno sprovedenih analiza i istraživanja javnog mnjenja, predstavljaju percepciju i iskustvo građana/ki koji su imali dodira sa organima lokalne samouprave, a samim tim i da dobiju kvalitetan materijal za formulisanje konkretnih i za pojedine opštine prilagođenih aktivnosti za akcione planove. Dakle, neophodno je konsultovati Model AP, a sam LAP prilagoditi, jer sadržaj LAP-ova mora biti odraz realnih problema date lokalne samouprave. S druge strane, izvještavanje o stepenu i kvalitetu realizacije mora biti standardizovano i ujednačeno, radi lakšeg upoređivanja, analize i određivaja novih, unaprijeđenih mjera za borbu protiv korupcije na lokalnom nivou. »

Da li Vlada Crne Gore namjerno usporava proces evropskih integracija?

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je juče ukazao na izrazito slab učinak primjene Programa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji za period 2014 – 2018. U tom dijelu, i analiza Izvještaja o realizaciji obaveza iz ovog Programa, pripremljenih od strane MVPEI-a, koje je Vlada Crne Gore usvojila, jasno osvijetljavaju slabe tačke u sistemu, kad je riječ o realizaciji preuzetih obaveza u postavljenim rokovima.

Gledano po resorima, u neispunjavanju preuzetih obaveza, u zakonodavnom okviru, a posebno imajući u vidu odnos prepoznatih problema od strane Evropske komisije i nadležnosti koji pokriva, prednjači Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP), sa svega 11 realizovanih od 53 planiranih zakona i podzakonskih akata (ili skromnih 20%). Uvidom u nerealizovane obaveze, može se uočiti da se u najvećem dijelu radi o podzakonskim aktima odnosno uredbama, pravilnicima, odlukama. Ovi podzakonski akti ne utvrđuju nova prava i obaveze subjekata, već ih samo razrađuju i dopunjuju. Stoga, nema racionalnog objašnjenja za neispunjenje obaveza, jer se ovi akti pripremaju na nivou ministarstva. Uz to, treba naglasiti, da je njihova priprema od ključne važnosti za adekvatnu primjenu brojnih i važnih zakonskih tekstova. »

Velike ambicije a preskromni učinci

Centar za građansko obrazovanje (CGO) ukazuje na činjenicu da su brojni planovi i programi koji se izrađuju u procesu pristupanja Crne Gore EU ambiciozno zamišljeni, često i van realnih mogućnosti, a da učinci u njihovoj primjeni hronično izostaju. Pri tom, niko ne snosi odgovornost što budi dodatnu zabrinutost u ozbiljnost opredjeljenja vlasti da rade na demokratizaciji i evropeizaciji crnogorskog društva.

Revizija, odnosno ispitivanje tačnosti, potpunosti, zakonitosti i objektivnosti najvažnijeg strateškog dokumenta u procesu pregovaranja Crne Gore sa EU – Programa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji za period 2014 -2018 – samo deset mjeseci od usvajanja i predstavljanja javnosti istog, pokazuje da odgovorni u Vladi nijesu planirali u okviru realnih osnova, ali ni uložili adekvatne napore u realizaciju Programa. Ovaj dokument je trebao da omogući brže, jasnije i operativnije praćenje i koordinaciju aktivnosti od strane svih učesnika u pregovaračkom procesu, kao i da pokaže spremnost i zrelost institucija sistema da preuzete obaveze u datim rokovima ispune. Međutim, već sada, nepunih godinu od početka primjene, jasno je da su rezultati vrlo skromni. »

Kome se i zašto žurilo sa usvajanjem Zakona o visokom obrazovanju?

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je iznenađen brzinom usvajanja prijedloga Zakona o visokom obrazovanju od strane Vlade Crne Gore i slanjem istog u Skupštinu, gdje je prošao podjednako ekspresan postupak u nadležnom Odboru za prosvjetu, nauku, kulturu i sport, a posebno imajući u vidu da isti nije ni predviđen Programom rada Vlade za 2014, kao i da je rađen u vrlo netransparentnoj proceduri.

Iako je privremeno zatvoreno pregovaračko poglavlje 26 (Obrazovanje i nauka), ovakav pristup usvajanju jednog od ključniih zakonskih tekstova u ovoj oblasti može otvoriti nova pitanja. Ostaje nejasno kome se i zašto toliko žurilo da se ovaj zakonski tekst što prije usvoji, i po cijenu kršenja cjelokupnog formalno-pravnog djelokruga počev od propuštene javne rasprave, do kršenja čl. 7 Uredbe o postupku i načinu sprovođenja javne rasprave u pripremi zakona koji predviđa da rok za dostavljanje inicijativa, predloga, sugestija i komentara u pisanom i elektronskom obliku, ne može biti kraći od 20 dana od dana objavljivanja javnog poziva, a da naravno može biti duži. »