NVO pozvale EU da se angažuje u vezi sa primjenom medijskih zakona i imenovanjem članova Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge

NVO aktivne u oblasti medija dostavile su danas apel Delegaciji Evropske unije da se angažuje u vezi sa primjenom medijskih zakona i imenovanjem članova Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge (AVMU). Preciznije, NVO su pozvale šefa Delegacije EU Johana Sattlera, da, u dijalogu sa zvaničnicima Evropske komisije i EEAS-a, podsjete crnogorske vlasti na njihove preuzete obaveze i ukažu na mogućnost ponovnog otvaranja Poglavlja 10 (Informatičko društvo i mediji), ukoliko Skupština Crne Gore nastavi sa odlaganjem primjene zakona i ne imenuje članove Savjeta AVMU u najkraćem roku.

NVO su podsjetile ambasadora Satlera da je Skupština Crne Gore već tri puta neuspješno sprovodila postupak imenovanja dva člana Savjeta Agencije uz uvjerenje da se radi o namjernoj opstrukciji vladajuće većine, jer je Zakon o audiovizuelnim medijskim uslugama na snazi više od godinu dana.

U junu 2024. godine, u okviru procesa dobijanja pozitivnog IBAR-a, usvojeni su medijski zakoni, uz aktivno učešće i pohvale civilnog društva i podršku opozicije, kao i jednoglasnu podršku parlamentarne većine. Nakon toga, Poglavlje 10 je privremeno zatvoreno krajem prošle godine. Međutim, predsjednik Skupštine je više puta propustio da obezbijedi njihovu primjenu. Prvi javni poziv za članove Savjeta raspisan je tek u decembru 2024, šest mjeseci kasnije nakon zakonskog roka, a poništen je u januaru 2025. zbog „tehničke greške“. Drugi poziv je opstruirao Administrativni odbor na pravno neutemeljenim osnovama. Uprkos ponovljenim pozivima EU i civilnog društva, treći poziv iz maja 2025. takođe je propao nakon što je parlamentarna većina u plenumu bila uzdržana, blokirajući imenovanje kandidata iz civilnog društva i CANU-a, iako su oni ispunili sve zakonske uslove.

Ova višemjesečna opstrukcija ostavlja Savjet da funkcioniše sa samo tri od pet članova. Posljedično, sve drugostepene odluke moraju biti jednoglasno donešene, što ograničava efikasnost tog tijela i drži ga u vanrednom stanju pod neprimjerenim pritiskom. Time se podriva mandat Agencije, uključujući i mogućnost da reaguje na slučajeve poput zabrane reemitovanja štetnih sadržaja iz Srbije koji šire govor mržnje, negiraju crnogorski identitet ili podstiču diskriminaciju prema manjinama. 

NVO su ukazale šefu Delegacije EU u Crnoj Gori na činjenicu da će početkom oktobra 2025. predsjednik Skupštine imati zakonsku obavezu da raspiše novi poziv za još jednog člana Savjeta iz reda univerziteta. Svako dalje odlaganje dodatno bi produbilo disfunkcionalnost i institucionalnu paralizu Savjeta Agencije.

Poglavlje 10 je privremeno zatvoreno uz jasno očekivanje da će zakon biti u potpunosti primijenjen i da će Agencija za AVM usluge postati potpuno funkcionalna. To se nije dogodilo. Ovakva uporna neaktivnost ne samo da krši obaveze Crne Gore u procesu pristupanja EU, već i podriva povjerenje javnosti i kredibilitet samog procesa proširenja.