Ni 22 godine od zločina u Štrpcima nadležne institucije ne pokazuju spremnost za adekvatno suočavanje sa prošlošću

Povodom 22 godine od zločina u Štrpcima, Centar za građansko obrazovanje (CGO) podsjeća da se nikada ne smije zaboraviti 27. februar 1993, kada je iz voza 671, koji je saobraćao na liniji Beograd-Bar, u mjestu Štrpci oteto i ubijeno 19 civila, od kojih je osam državljana Crne Gore. CGO ponovo poziva nadležne institucije na preispitivanje svih dosadašnjih odluka u slučajevima ratnih zločina, kako bi se obezbijedila bar djelimična satisfakcija žrtavama i porodicama žrtava zločina.

Do sada je za zločin u Štrpcima osuđen samo Nebojša Ranisavljević, u sudskom postupku vođenom pred Višim sudom u Bijelom Polju, gdje je utvrđeno da je zločin planiran i da je grupa pripadnika Višegradske brigade VRS, predvođena Milanom Lukićem, u poslijepodnevnim časovima 27. februara 1993. zaustavila voz koji je saobraćao na liniji Beograd-Bar. Nakon legitimisanja putnika, iz voza je izvedeno 18 osoba muslimanske nacionalnosti i jedna osoba hrvatske nacionalnost koje su potom sprovedene do sela Prelovo. U sali lokalne osnovne škole su ih pretresli, opljačkali i pretukli, a zatim i likvidirali. Ranisavljević je pušten iz zatvora 2011, nakon što je izdržao dosuđenu kaznu, dok je Milan Lukić, koji je komandovao grupom otmičara, pred sudom u Hagu 2009. osuđen zbog zločina nad muslimanskim civilima u Višegradu tokom rata u BiH, a za zločin u Štrpcima mu nikada nije suđeno. Ovo jasno ukazuje da ni nakon više od dvije decenije nije utvrđena puna odgovornost za otmicu i ubistvo 19 civila u mjestu Štrpci, a nadležne institucije ni do danas žrtvama ovog zločina nisu priznale status civilnih žrtava rata, čime i same postaju saučesnici u ovom zločinu. »

Hitno potrebne izmjene Zakona o obrazovanju

Centar za građansko obrazovanje (CGO) ocjenjuje da slučaj konflikta direktora Elektrotehničke škole Pićurića i profesora Klikovca nije izolovan a ukazuje na sve nedostatnosti Opšteg zakona o obrazovanju, koji daje neograničenu moć ministru da bira i razriješava direktore škola. Na taj način, urušava se demokratičnost unutar samih škola, i unosi princip partijskih napredovanja, umjesto napredovanja po zaslugama.

Dodatno, ovdje se otvara pitanje pritisaka na nastavni kadar koji nema isti politički stav kao direktor škole, i koji zbog toga nerijetko postajaju žrtve mobinga. U takvoj situaciju, trpe i sami učenici koji, takođe, doživljavaju razne vrste pritisaka i uslovljenosti. Takav oblik psihičkog nasilja nad učenicima i nastavnim kadrom ne doprinosi unaprijeđenju nastavnog procesa u školama. »

Lokalne vlasti treba da se proaktivno bore protiv korupcije i unaprijeđuju svoju transparentnost

Centar za građansko obrazovanje (CGO) cijeni da su napori lokalnih samouprava u borbi protiv korupcije i dalje na nezadovoljavajućem nivou i da je neophodno da se ozbiljnije i posvećenije pristupi problemu korupcije, koji upravo ima razarajuće efekte na lokalnom nivou. U tom okviru je ključna politička volja i samih lokalnih vlasti koja ostaje nedovoljno izražena, a samim tim se otežava bilo koja aktivnost u ovom pravcu i opštinskih službenika/ca.

Kroz projekat „Korupcija na lokalnom nivou – nulta tolerancija!“, koji je CGO realizovao u saradnji sa NVO Institut Alternativa (IA) iz Podgorice, NVO Bonum iz Pljevalja i NVO Nada iz Herceg Novog, osvijetljeni su, između ostalog, brojni problemi koji se pojavljuju u izradi lokalnih akcionih planova za borbu protiv korupcije (LAP), njihovoj primjeni i izvještavanju. Opštine nijesu pokazale proaktivnost u ovom dijelu, već su doslovno pratile Model usklađenog akcionog plana za borbu protiv korupcije u lokalnoj samoupravi i prepisale aktivnosti, čime su u potpunosti ignorisale stvarne potrebe pojedinih sredina i samih građana/ki. Opštine, takođe, nijesu precizno predvidjele lokalnim budžetima sredstva za realizaciju svake aktivnosti previđene planom, čime se otvara pitanje njihove inicijalne spremnosti da uopšte primijene ove aktivnosti ako nijesu opredijeljena nikakva sredstva za ista. Izvještavanje o stepenu i kvalitetu realizacije ostaje nestandardizovano i neujednačeno, što dodatno otežava praćenja učinka u ovoj oblasti. »

Upitni kapaciteti nadležnih institucija u borbi protiv svih oblika nasilja i zadovoljenja pravde za žrtve

Povodom 22. februara – Međunarodnog dana žrtava nasilja, Centar za građansko obrazovanje (CGO) cijeni da Crna Gora ostvaruje nedovoljan učinak kad je riječ o procesuiranju, otkrivanju i kažnjavanju raznih vidova nasilja, a što je posljedica neadekvatnog rada istražnih i pravosudnih organa.

Neadekvatno istraženi i procesuirani slučajevi nasilja nad novinarima i imovinu medija u Crnoj Gori ostaju sastavni dijelovi svih relevantnih međunarodnih izvještaja, nasilje u porodici odnosno dominantno nasilje nad ženama i djecom i dalje bilježi visoku stopu, dok se dramatično povećava vršnjačko nasilje u školama, zatim nasilje u centrima za isvršenje krivičnih sankcija i oni oblici nasilja koji dovode u direktnu opasnost građane i građanke na ulicama crnogorskih gradova, što direktno urušava kredibilitet policije, tužilaštva i sudstva. Dodatno, Zaštitnik ljudskih prava i sloboda ostaje nevidljiv u crnogorskom društvu čime se obesmišljava njegova uloga na jednog od ključnih nacionalnih mehanizama zaštite ljudskih prava i sloboda. »

Jasno utvrditi kriterijume za dopunsko angažovanje profesora UCG

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je juče poslao urgenciju rektorki Univerziteta Crne Gore (UCG) Radmili Vojvodić a u vezi sa pitanjem jasnog i nediskriminatornog definisanja dopunskog angažovanja profesora na ovoj akademskoj instituciji.

Podsjećanja radi, CGO je 18.06.2014. poslao ranijem rektoru, prof.dr. Predragu Miranoviću Inicijativu za donošenje Pravilnika o kriterijumima i uslovima pod kojima zapošljeni na UCG mogu biti angažovani kao gostujući profesori, konsultanti i obavljati dopunski rad. Inicijativa je nastala kao posljedica naredbe rektora kojom on zabranjuje bilo kakvu vrstu dodatnog angažmana akademskom osoblju UCG bez njegove saglasnosti, što ostavlja prostor za manipulacije i diskriminaciju s obzirom da ne postoje transparentni kriterijumi koji bi obezbijedili jednake šanse za sve. Ni više od šest mjeseci od upućivanja ove Inicijative rukovodstvo UCG nije dalo nikakav odgovor, kao ni na dodatne zahtjeve CGO-a o detaljnim podacima i karakteru angažovanja nastavnog kadra UCG (kojin uključuju i pojedinačna imena) na drugim visokoškolskim ustanovama u Crnoj Gori ili van nje. »