Ko i zašto ukida javne rasprave o ključnim propisima

Vlada Crne Gore je bez javne rasprave, u tajnom procesu i bez ikakvog uključivanja javnosti, donijela izmjene Zakona o državnoj upravi. Izmjene Zakona utvrđene su na sjednici od 16. novembra 2017. Tekst izmjena nije dostavljen na razmatranje čak ni Savjetu za reformu javne uprave – savjetodavnom tijelu Vlade koje je, da paradoks bude kompletan, upravo formirano radi razmatranja nacrta propisa, strateških, planskih i analitičkih dokumenata u vezi sa reformom javne uprave. Zakon o državnoj upravi jedan je od ključnih zakona u oblasti reforme javne uprave.

Izmjenama Zakona o državnoj upravi Vlada je ograničila sprovođenje javnih rasprava ”kad se zakonom, odnosno strategijom uređuju pitanja iz oblasti odbrane i bezbjednosti i godišnjeg budžeta; u vanrednim, hitnim ili nepredvidljivim okolnostima; kad se zakonom bitno drukčije ne uređuje neko pitanje.” Ovako širokom formulacijom, ministarstvima je ostavljena mogućnost  da biraju kada će sprovesti javnu raspravu, odnosno, da izbjegnu uključivanje javnosti u  procese donošenja  akata po svom izboru.

Kada je riječ o budžetu, ključni reformski dokument u ovoj oblasti, Program reforme upravljanja javnim finansijama (sastavni dio Strategije reforme javne uprave 2016-2020), ima za cilj veću otvorenost i transparentnost državnog budžeta. Budžetski kalendar koji je definisan Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti ne isključuje mogućnost javne rasprave o prijedlogu godišnjeg budžeta, iako je Ministarstvo finansija do sada nije organizovalo. Umjesto dodatnih koraka unaprijed u ovom pravcu, sada se drugim zakonom želi trajno obezbijediti isključivanje javnosti iz procesa formulacije budžeta. Podsjećamo da su javne rasprave o budžetu lokalnih samouprava izričita zakonska obaveza, a da se ovim prijedlogom javna rasprava o državnom budžetu želi zakonom izričito zabraniti. Tako dolazimo do novog paradoksa, a to je da su građani pozvani da učestvuju na javnim raspravama o budžetu u svojim opštinama, dok im je zabranjeno da učestvuju u raspravi o državnom budžetu. Očigledno je da Vlada državni budžet tretira kao svojinu, koja pripada Vladi a ne građanima.   »

15 godina Centra za građansko obrazovanje (CGO) – propitivanje granica

Prije 15 godina, osnovan je Centar za građansko obrazovanje (CGO) stavljajući sebi u zadatak misiju neophodne modernizacije crnogorskog društva, i postajući dio tada relativno male grupe nevladinih organizacija koje su se još borile za adekvatno društveno i političko pozicioniranje.

Veliki je to, možda i gord, zadatak bio za tadašnje ograničene, iako entuzijazmom snažno poduprte, kapacitete. Ali, može li se uopšte bez vizije kretati dalje? Mogu li se bez sna o boljem prelaziti naizgled nepremostive granice? Mi vjerujemo da to ne može, a bez te vizije ne bi opstali deceniju i po, utemeljili se institucionalno, postali prepoznatljivi i kredibilni u našoj i međunarodnoj javnosti, u svoje obrazovne i vezane programe direktno uključili preko 5, 000 građana i građanki Crne Gore, uticali na zakonodavne i procese oblikovanja javnih politika…

Dugačak je spisak inicijativa, projekata i pregnuća koji su podrazumijevali i neke pionirske korake. Kreće se u širokom dijapazonu od uspostavljanja prvog obrazovnog programa za evropske integracije kad to pitanje nije bilo ni na društvenoj ni političkoj agendi, a još manje u okvirima institucija sistema, zagovaranja i podrške za uvođenje građanskog obrazovanja u redovni obrazovni sistem, preko Škole demokratije, najstarijeg alternativnog obrazovnog programa posvećenog učenju i primjeni demokratskih načela u cilju podizanje nivoa demokratske političke kulture u Crnoj Gori, zatim Škole ljudskih prava kroz koju su donosioci odluka, ali i generacije mladih, učili o modernom konceptu ljudskih prava, do adresiranja nekih od neuralgičnih tačaka crnogorskog društva poput suočavanja sa prošlošću, LGBT prava, korupcije u obrazovanju, finansiranja medija iz javnih fondova, potrebe razvoja političke memorije, praćenja savremenih tendencija kritičke misli, itd. »

Filmsko propitivanje granica

Centar za građansko obrazovanje (CGO) će od 10. do 16. decembra 2017. organizovati VIII Festival filma o ljudskim pravima UBRZAJ 2017, sa centralnim programom u Podgorici u JU KIC ”Budo Tomović” od 10. do 14. decembra, i pratećim izdanjima u Beranama 11. i 12. decembra u Centru za kulturu i u Kotoru od 15. do 16. decembra u kino “Boka”.

UBRZAJ 2017 se realizuje uz podršku Komisije za raspodjelu dijela prihoda od igara na sreću Vlade Crne Gore, Kanadske ambasade, fondacije Heinrich Boll, Ambasade Italije, Ambasade Izraela, Ambasade SAD, kao i kompanija Metropolis, Studio Mouse, Pošta Crne Gore, PG Taxi i Compania de Vinos Montenegro. Partneri Festivala su JU KIC ”Budo Tomović”, BELDOCS, Sarajevo Film Festival, KC ”Nikola Đurković” iz Kotora, Opština Kotor, Opština Berane i Centar za kulturu Berane, a medijski pokrovitelji javni servis RTCG (TV i portal) i Vijesti (novine i portal).

Ubrzaj 2017 2 »

REKOM je posljednja šansa za pomirenje u regionu

Centar za građansko obrazovanje (CGO) u saradnji sa Koalicijom za REKOM, organizovao je danas debatu na temu Podrška EU tranzicionoj pravdi i pomirenje u regionu.

Tom prilikom, Daliborka Uljarević, izvršna direktorka CGO-a, izjavila je da ”nam je važno da na današnji dan razgovaramo o budućnosti i uspostavljanju održivih mehanizama u procesu pomirenja u regionu, a mi vjerujemo da REKOM jeste upravo takav mehanizam. Pohod na Dubrovnik, tada nazvan “Rat za mir”, bio je poraz svijesti i savjesti u Crnoj Gori. Taj bezumni čin, koji će proizvesti mnogobrojne ljudske tragedije mora ostati svjedočanstvo koje opominje i povod da se do kraja izborimo za činjenice o događajima koji su imali svoje žrtve i svoje počinioce, koji su ostavili duboko negativan trag u odnosima susjeda. Samo pravični i hrabri postupci za ratne zločine, individualizacija krivice, objavljivanje dokumenata koji svjedoče o odlukama koje su donosile tadašnji donosioci odluka, mogu biti garant bezbjednosti i stabilnosti ovih prostora na duži rok.” U konačnici, ona je ukazala na činjenicu da smo ”svjedoci da je region još lako “zapaljiv” neodgovornom retorikom, da se novija istorija u udžbenicima ili ignoriše ili predstavlja sa nacionalističkim bojama, i tim prije je regionalno utvrđivanje činjenica važno za sužavanje prostora za dnevnopolitičke manipulacije i interpretacije koje jačaju pojedine lidere ali suštinski ugrožavaju saradnju i pomirenje, a REKOM upravo to nudi.

00001cgo-rekom-debata »

Saradnja Vlade i NVO: jedan korak naprijed, tri unazad

Godina dana rada Vlade Crne Gore, koju vodi premijer Duško Marković, protekla je u neočekivano izuzetno nepovoljnoj atmosferi za rad i djelovanje nevladinih organizacija. Naime, Vlada nije učinila nijedan pozitivan pomak u pravcu podsticanja saradnje sa nevladinim sektorom, a pojedini postupci Vlade na ovom polju vraćaju nas i nekoliko godina unazad.

Konkretno, Vlada Crne Gore je u ovoj godini izradila Strategiju unaprijedjenja podsticajnog okruženja za djelovanje NVO  2018-2020, bez učeśća NVO do kraja u ovom procesu. Ovako nešto se nije dogodilo ni 2009. kada je izrađena prva Strategija saradnje Vlade i NVO. Čak 8 godina ranije, Vlada je prepoznala potrebu uključivanja predstavnika NVO u izradu dokumenta koji se odnosi upravo na položaj i rad NVO. Sada se i to poništava. Vlada je sama završila Strategiju, fingirajući ‘uključenje’ NVO tako što nam je ‘omogućila’ da na javnoj raspravi, kada je mogućnost uticaja na dokument veoma ograničena, damo mišljanja i sugestije, iako je na sadržaj ponuđenog dokumenta bilo teško uopšte intervenisati zbog brojnih nedostatnosti. Na Vladin Nacrt Strategije nije upućen nijedan pozitivan komentar predstavnika NVO na javnoj raspravi. Stoga je jasno da, ukoliko takva verzija Strategije bude usvojena, ona neće pomoći dalji razvoj NVO, već samo služiti Vladi za formalno izvještavanje prema međunarodnim akterima. »